DMCA.com Protection Status
top of page
  • Ảnh của tác giảNguyễn Ngọc Phóng

Đình Bát Tràng - một di sản văn hóa của Việt Nam | GỐM SỨ KIM LAN HÀ NỘI


Làng Bát Tràng và Đình Bát Tràng, một di sản văn hóa quý báu của Việt Nam, độc đáo trong lịch sử và kiến trúc, đưng đứng bên bờ sông Hồng, là một trong những biểu tượng văn hóa tiêu biểu của xứ Kinh Bắc xưa. Sự quan trọng của đề tài này không chỉ nằm ở những giá trị văn hóa và lịch sử mà Đình Bát Tràng mang lại, mà còn ẩn chứa trong việc giới thiệu tới thế giới những khía cạnh về nguồn gốc, lịch sử xây dựng, và tầm quan trọng của nó đối với cộng đồng người Việt.  Làng Bát Tràng nổi tiếng với nghề gốm sứ truyền thống đã kéo dài hàng thế kỷ, mang đậm tinh thần thủ công, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật vô giá. Đình Bát Tràng, cùng với lễ hội hàng năm tại đây, là nơi thể hiện sự tôn trọng và niềm kiêng nể đối với các vị thần, góp phần làm nên một phần không thể thiếu của văn hóa tâm linh người Việt.  Ngoài ra, việc nắm vững kiến thức về Đình Bát Tràng cũng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự phát triển của làng cổ Bát Tràng và những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình liên quan đến đây. Trong bối cảnh hiện đại, việc bảo tồn và phát triển các di sản văn hóa truyền thống như Đình Bát Tràng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để kế thừa và truyền lại những giá trị quý báu này cho thế hệ tương lai.
Đình Làng Gốm Cổ Bát Tràng 2023

MỤC LỤC:


I. Giới thiệu


Làng Bát Tràng và Đình Bát Tràng, một di sản văn hóa quý báu của Việt Nam, độc đáo trong lịch sử và kiến trúc, đưng đứng bên bờ sông Hồng, là một trong những biểu tượng văn hóa tiêu biểu của xứ Kinh Bắc xưa. Sự quan trọng của đề tài này không chỉ nằm ở những giá trị văn hóa và lịch sử mà Đình Bát Tràng mang lại, mà còn ẩn chứa trong việc giới thiệu tới thế giới những khía cạnh về nguồn gốc, lịch sử xây dựng, và tầm quan trọng của nó đối với cộng đồng người Việt.


Làng Bát Tràng nổi tiếng với nghề gốm sứ truyền thống đã kéo dài hàng thế kỷ, mang đậm tinh thần thủ công, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật vô giá. Đình Bát Tràng, cùng với lễ hội hàng năm tại đây, là nơi thể hiện sự tôn trọng và niềm kiêng nể đối với các vị thần, góp phần làm nên một phần không thể thiếu của văn hóa tâm linh người Việt.


Ngoài ra, việc nắm vững kiến thức về Đình Bát Tràng cũng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự phát triển của làng cổ Bát Tràng và những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình liên quan đến đây. Trong bối cảnh hiện đại, việc bảo tồn và phát triển các di sản văn hóa truyền thống như Đình Bát Tràng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để kế thừa và truyền lại những giá trị quý báu này cho thế hệ tương lai.


II. Lịch sử của Đình Bát Tràng


2.1. Nguồn gốc và sự phát triển ban đầu của Đình Bát Tràng


Đình Bát Tràng, tọa lạc tại thôn 1, làng cổ Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, là một trong những ngôi đình lớn của khu vực xứ Kinh Bắc xưa. Nó thể hiện rõ sự kết hợp hài hoà giữa kiến trúc truyền thống và văn hóa tâm linh, đóng vai trò quan trọng trong lịch sử và cuộc sống xã hội của làng cổ Bát Tràng.


Ban đầu, Đình Bát Tràng chỉ là một ngôi miếu nhỏ được xây dựng ngoài bãi sông Hồng. Nơi đây có một tượng thần gốc vùng là Bạch Mã Đại Vương, một trong sáu vị thần được thờ trong đình. Vào thời điểm này, đình chỉ có một mặt gác tre đơn giản, hướng ra sông Hồng. Tuy nhỏ bé, nhưng ngôi miếu này đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng.


2.2. Các giai đoạn trọng yếu trong lịch sử đình


Giai đoạn Lê Dụ Tông (1720): Năm 1720, trong thời niên đại của vua Lê Dụ Tông, Đình Bát Tràng đã được trùng tu trên nền của ngôi đình cũ. Đây là một trong những bước quan trọng đánh dấu sự phát triển của đình và thể hiện sự tôn trọng của cộng đồng đối với ngôi đình này.


Các giai đoạn trùng tu và xây dựng lại sau chiến tranh: Đình Bát Tràng đã trải qua nhiều lần trùng tu và phục hồi sau các cuộc xung đột và chiến tranh, trong đó nổi bật là sự phục hồi sau khi bị bom phá hủy trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Năm 1993, dân làng đã tổ chức góp tiền để xây dựng lại ngôi đình này theo kiến trúc truyền thống, đánh dấu sự kiên trì và niềm tin trong việc bảo tồn di sản văn hóa quý báu này.


2.3. Vai trò của Đình Bát Tràng trong lịch sử và cuộc sống xã hội của làng cổ Bát Tràng


Đình Bát Tràng không chỉ là nơi tôn vinh các vị thần, mà còn là trung tâm tâm linh của làng cổ Bát Tràng. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối cộng đồng và gắn kết các dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình đến làng. Đình Bát Tràng còn là nơi diễn ra lễ hội truyền thống hằng năm từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 02 âm lịch. Nó là cơ hội để người dân thể hiện lòng kiêng nể đối với các vị thần và thể hiện niềm tự hào về văn hóa và lịch sử của làng cổ.


Như vậy, Đình Bát Tràng không chỉ là một ngôi đình tôn thờ các vị thần, mà còn là biểu tượng của sự kết nối xã hội, tôn vinh lịch sử và văn hóa của làng cổ Bát Tràng. Nó thể hiện sự gắn kết của cộng đồng với di sản văn hóa và là một phần quan trọng trong lịch sử và cuộc sống xã hội của người Việt.


Đình Làng Gốm Cổ Bát Tràng
Đình Làng Gốm Cổ Bát Tràng

III. Kiến trúc và cấu trúc của Đình


Kiến trúc của Đình Bát Tràng là một ví dụ xuất sắc về kiến trúc truyền thống Việt Nam, thể hiện sự sáng tạo và kỹ thuật trong xây dựng và trang trí.


3.1. Kiểu dáng và cấu trúc chữ "Nhị"


Ngôi đình Bát Tràng có kiểu dáng chữ "Nhị," tức là nó gồm hai tòa đối xứng với nhau, bao gồm đại đình và hậu cung. Đây là một kiểu cấu trúc phổ biến trong kiến trúc đình làng truyền thống ở Việt Nam. Đại đình là nơi thờ lễ các vị thần và nơi diễn ra các nghi lễ tôn thờ, trong khi hậu cung thường dành cho việc sống và làm việc của các linh mục và quan viên chức. Kiểu dáng chữ "Nhị" tạo ra sự cân đối và hài hòa, thể hiện triết lý của "yin và yang" trong văn hóa Đông Á, với ý nghĩa cân bằng và tương hỗ.


3.2. Các công trình bên trong Đình Bát Tràng


Nghi môn: Đây là cửa chính dẫn vào khuôn viên của đình. Nghi môn thường được trang trí với các họa tiết hoa văn và các câu đối, tạo nên sự quyền nghiêm và uy nghiêm của ngôi đình.


Tam quan: Tam quan là nơi tương tác giữa bên ngoài và bên trong đình. Nó thường được xem như một biểu tượng của sự vượt qua ba vật chất, tương ứng với ba vật chất theo triết lý Đông Á. Tam quan cũng có vai trò quan trọng trong việc trình diễn các nghi lễ tôn thờ và là nơi tập trung của hoạt động lễ hội.


Bắc môn và Nam môn: Bắc môn thường là cổng phụ dẫn vào đình, trong khi Nam môn thường được dùng như lối ra sau. Những cổng này thường được trang trí cầu kỳ với các câu đối và họa tiết truyền thống.


Sân đình: Sân đình là nơi diễn ra các hoạt động lễ hội, đặc biệt trong các dịp lễ hội truyền thống. Nó tạo không gian mở và thoáng đãng cho các hoạt động của cộng đồng.


Giải vũ: Giải vũ là nơi diễn ra các tiết mục nghệ thuật và trình diễn trong các lễ hội tôn thờ và giải trí. Thường là không gian trống và mở, giải vũ là nơi gắn kết cộng đồng thông qua nghệ thuật và văn hóa truyền thống.


Mỗi chi tiết kiến trúc trong Đình Bát Tràng mang trong mình một ý nghĩa đặc biệt và thể hiện sự cầu kỳ trong việc trang trí và thiết kế. Đây là một minh chứng sáng sủa về sự tôn vinh và bảo tồn di sản văn hóa của người Việt trong kiến trúc đình làng truyền thống.


IV. Nghi lễ và Lễ hội


Lễ hội tại Đình Bát Tràng là một trong những sự kiện quan trọng nhất của cộng đồng, thể hiện sự kết nối chặt chẽ giữa người dân và di sản văn hóa của làng cổ Bát Tràng. Lễ hội truyền thống hàng năm diễn ra từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 02 âm lịch. Dưới đây là mô tả chi tiết về các nghi lễ và hoạt động trong lễ hội Đình Bát Tràng:


4.1. Lễ vật:


Trước lễ hội, làng Bát Tràng đã có chuẩn bị các lễ vật tôn thờ. Các lễ vật này thường bao gồm cây nêu, mâm cỗ thờ, bát hương, và nhiều lễ vật khác. Cây nêu thường được làm từ tre, và việc chặt cây nêu trở thành một trong những hoạt động quan trọng của lễ hội. Cây nêu thể hiện sự nối kết giữa người dân với thiên nhiên và thể hiện lòng thành kính và tôn trọng đối với các vị thần.


4.2. Tế lễ:


Tế lễ diễn ra trong ngôi đình với sự tham gia của các linh mục và quan viên chức. Các lễ vật được cất lên bàn thờ, và lễ hát thờ diễn ra theo những bản nhạc truyền thống. Những lễ nghi này thường bao gồm cúng bánh, đốt hương, và trình diễn các màn hát thờ đầy ấn tượng. Tế lễ tôn thờ các vị thần nhằm đảm bảo sự bình an, may mắn, và bảo vệ cho làng cộng đồng.


4.3. Trò chơi truyền thống:


Hội Bát Tràng còn nổi tiếng với các trò chơi truyền thống độc đáo. Một trong những trò chơi quan trọng nhất là cờ người, một loại cờ vua truyền thống mà những người chơi thường được tạo hình như quân cờ. Các cuộc thi cờ người diễn ra trước đình và thu hút sự chú ý của nhiều người tham gia và khách du lịch. Ngoài ra, có nhiều trò chơi dân gian khác như đua gậy, nhảy bao cát, kéo co, và bắn bong bóng. Đây là cơ hội để cộng đồng thư giãn, kết nối, và thể hiện tài năng của họ trong các trò chơi truyền thống.


4.4. Lễ hạ nêu:


Lễ hạ nêu là một phần quan trọng của lễ hội Bát Tràng. Sau khi cây nêu được cất lên và tôn thờ trong suốt thời gian lễ hội, nó sẽ được hạ xuống và cắt thành từng khúc. Mọi người tham gia lễ hạ nêu để nhận phần của cây nêu làm vật trang sức, bí quyết hoặc quà lưu niệm. Lễ hạ nêu không chỉ là hoạt động tôn thờ mà còn là một cơ hội để cộng đồng gắn kết và tận hưởng nhau.


4.5. Ý nghĩa và giá trị văn hóa:


Lễ hội tại Đình Bát Tràng có ý nghĩa lớn trong việc bảo tồn và truyền thống các giá trị văn hóa truyền thống của người Việt. Nó giúp thể hiện lòng thành kính và tôn trọng đối với các vị thần, và tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ giữa các thế hệ và các dòng họ trong làng cổ Bát Tràng. Lễ hội Đình Bát Tràng còn là cơ hội để người dân và du khách trải nghiệm và tham gia vào những trò chơi và hoạt động truyền thống, thể hiện sự đoàn kết và sáng tạo của cộng đồng.


V. Bảo tồn và phục hồi


Sau thời kỳ chiến tranh, Đình Bát Tràng không tránh khỏi thiệt hại nặng nề do những cuộc xung đột và sự phá hoại của chiến trường. Tuy nhiên, cộng đồng trong làng Bát Tràng đã có những nỗ lực đáng kể để bảo tồn và phục hồi di sản văn hóa của họ.


Những nỗ lực bảo tồn và phục hồi sau chiến tranh:


5.1. Xây dựng lại sau chiến tranh:


Sau thời kỳ chiến tranh và nhiều lần bị tàn phá, ngôi đình đã phải trải qua quá trình phục hồi đồng cổ, một phần là nhờ sự đóng góp của cộng đồng dân làng. Từ năm 1992 đến 1993, một cuộc trùng tu lớn đã diễn ra để xây cổng đình và làm lại nhà tiền tế. Những nghệ nhân và thợ thủ công trong làng đã cống hiến kiến thức và kỹ năng của họ để tạo ra các chi tiết kiến trúc độc đáo, làm lại các công trình, và phục hồi những mảng bị hủy hoại.


5.2. Quản lý và bảo tồn di sản văn hóa:


Sự chấp nhận và tự nguyện của cộng đồng dân làng đã chơi một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản văn hóa của họ. Các nhân sự tại Đình Bát Tràng cũng đã hoàn thiện việc quản lý các di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật trong khuôn viên đình. Điều này bao gồm việc bảo quản các hiện vật và đồ tế khí như ngai thờ, bát bửu, chuông đồng, kiệu bát cống, và biển gỗ có niên đại.


5.3. Giáo dục và tạo đào tạo:


Công tác giáo dục và tạo đào tạo liên quan đến bảo tồn và phát triển di sản văn hóa cũng được thúc đẩy tại Đình Bát Tràng. Cộng đồng cố gắng truyền đạt kiến thức và kỹ năng về lễ hội, nghi lễ, kiến trúc truyền thống và nghệ thuật dân gian đến thế hệ trẻ và những người mới tham gia.


Nhờ những nỗ lực của cộng đồng và sự hợp tác với các cơ quan chính quyền và các tổ chức văn hóa, Đình Bát Tràng đã trở thành một điểm đến văn hóa quan trọng và nổi tiếng, giúp bảo tồn và phát triển di sản văn hóa của làng cổ Bát Tràng.


VI. Những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình


Làng Bát Tràng không chỉ nổi tiếng với Đình Bát Tràng và di sản văn hóa của nó, mà còn là nơi gắn liền với nhiều dòng họ có nguồn gốc từ Bồ Bát Ninh Bình. Những dòng họ này đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển và bảo tồn của Đình Bát Tràng.


Lịch sử và nguồn gốc của những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình:


Dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình là những dòng họ đã di cư và định cư tại làng Bát Tràng, đến từ vùng Bồ Bát ở tỉnh Ninh Bình. Người dân từ vùng này đã đưa theo họ không chỉ những kỹ năng nghề thủ công truyền thống mà còn những giá trị văn hóa, tôn giáo, và truyền thống lễ hội đặc biệt. Điều này đã góp phần đa dạng hóa văn hóa và tạo ra một sự hòa quyện đặc biệt tại Bát Tràng.


Mỗi dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình có một lịch sử riêng và các bề dày truyền thống gia đình. Các dòng họ này thường tham gia và đóng góp vào các hoạt động và lễ hội tại Đình Bát Tràng, giúp duy trì và phát triển di sản văn hóa của làng cổ. Bên cạnh việc duy trì các nguyên tắc và giá trị gia đình, họ còn giữ và thực hiện nghi lễ truyền thống, thường thông qua việc tham gia các cuộc lễ hội và tế lễ tại Đình Bát Tràng.


Những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình đã và đang chơi một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và thúc đẩy di sản văn hóa tại Đình Bát Tràng, góp phần làm cho nơi đây trở thành một trung tâm văn hóa đa dạng và phong phú.



VII. Kết luận


Đình Bát Tràng, cùng với làng Bát Tràng, là một di sản văn hóa quý báu của Việt Nam. Được xây dựng từ lâu đời, với những đợt trùng tu và phục hồi sau các cuộc chiến tranh, Đình Bát Tràng không chỉ là một ngôi đình thờ thần linh mà còn là biểu tượng của sự hòa quyện giữa kiến trúc, tôn giáo và văn hóa dân gian. Làng cổ Bát Tràng với những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình đến, đã góp phần tạo ra sự đa dạng và phong phú của văn hóa tại nơi này.


Đình Bát Tràng là nơi quan trọng trong lịch sử và cuộc sống xã hội của làng Bát Tràng. Công trình với kiến trúc đặc trưng chữ "Nhị" và các cấu trúc nghi môn, tam quan, Bắc môn, Nam môn, và giải vũ thể hiện sự tôn trọng và tình cảm của cộng đồng đối với những người tiền bối đã cống hiến cho sự phát triển của làng cổ.


Lễ hội hàng năm tại Đình Bát Tràng là dịp để những người dân thể hiện lòng tôn trọng và cống hiến cho các vị thần và tổ tiên. Lễ vật, tế lễ, và trò chơi truyền thống tạo nên một không gian đầy màu sắc và tưng bừng, là cơ hội để thế hệ trẻ tìm hiểu và tiếp tục truyền thống quý báu của làng cổ Bát Tràng.


Sự bảo tồn và phục hồi của Đình Bát Tràng là một ví dụ về sức mạnh của cộng đồng trong việc bảo vệ và tôn trọng di sản văn hóa. Những nỗ lực và tình yêu thương đối với ngôi đình này đã giúp nó tồn tại và phát triển qua nhiều thế kỷ.


Với những dòng họ từ Bồ Bát Ninh Bình, Đình Bát Tràng đã tạo ra sự đa dạng và hòa quyện văn hóa đặc biệt. Các dòng họ này đã giữ vững giá trị gia đình và tham gia vào các hoạt động lễ hội, làm cho Đình Bát Tràng trở thành một biểu tượng thúc đẩy sự đoàn kết và gắn kết trong cộng đồng.


Tổng kết lại, Đình Bát Tràng và làng Bát Tràng không chỉ là một di sản văn hóa quý báu mà còn là biểu tượng của lòng tôn trọng, tình yêu, và tình hòa quyện trong cộng đồng. Chúng ta cần quý trọng và bảo tồn những giá trị này để chúng có thể được truyền cho các thế hệ tương lai.

519 lượt xem0 bình luận

Bài đăng liên quan

Xem tất cả

Comments

Rated 0 out of 5 stars.
No ratings yet

Add a rating

Làm việc: 08h:00 - 21:00 T2 - CN

  • zalo
  • Facebook
  • YouTube
  • TikTok
  • Instagram
  • Pinterest

Địa chỉ: Số 05,Ngõ 169, Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội

Hotline: Ms Huong 0962.334.368 (Zalo)

Mr Phong 0977.373.386 (Whatsapp)

KINH ĐÔ GỐM SỨ GIA DỤNG

logo-gốm-sứ-kim-lan-hà-nội
English
Tiếng Việt
đánh giá trung bình là 3 /5, dựa trên 150 bình chọn
bottom of page